78/NEBE-39: Zâlikel yevmul hakk(hakku), fe men şâettehaze ilâ rabbihî meâbâ(meâben).
İşte o gün (mürşidin eli Hakk’a ulaşmak üzere öpüldüğü ve ona tâbî olunduğu gün), Hakk günüdür. Dileyen (Allah’a ulaşmayı dileyen) kişi, kendisine Rabbine ulaştıran (yolu, Sıratı Mustakîm’i) yol ittihaz eder. (Allah’a ulaşan kişiye Allah) meab (sığınak, melce) olur.

                 Fenâ kademesindeki fenafillâh “Allah’ta yok olmak” demektir. İfna olmak, yok olmak.    

                 Beka kademesine geldiğimiz zaman Allahû Tealâ En’âm Suresinde şöyle zikrediyor:

6/EN’ÂM-126: Ve hâzâ sırâtu rabbike mustekîm(mustekîmen), kad fassalnâl âyâti li kavmin yezzekkerûn(yezzekkerûne).

Ve bu, senin Rabbine istikametlenmiş (yönlendirilmiş) yoldur. (Allah’a götüren yoldur). Tezekkür eden bir kavim için âyetleri ayrı ayrı açıkladık.

6/EN’ÂM-127: Lehum dârus selâmi inde rabbihim ve huve veliyyuhum bimâ kânû ya’melûn(ya’melûne).
Rab’lerinin katında onlar için selâm yurdu (teslim yurdu) vardır. Yapmış olduklarından dolayı, O (Allah), onların dostudur.

Âyet-i kerimedeki teslim yurdu Allahû Tealâ’nın Beka’da o kişiye ihsan ettiği bir altın tahttır. Huzur namazında, sol taraftan bakıldığı zaman 4 metre yükseklikte boşlukta duran altından yapılan tahtlar vardır. Beka’ya ulaşan herkese Allahû Tealâ böyle bir altından taht ihsan etmiştir. Adı Kur’ân-ı Kerim’de “erâik” veya “sürûr” diye geçen altın tahtlar ki bu Beka’ya ulaşan kişilere Allah’ın mükâfatıdır. Ama kişinin Beka’ya ulaşabilmesi zikrini artırmasına bağlıdır. Beka’da kişinin kalbindeki nur %71’e ulaşır. Daha sonraki Zühd kademesine geldiği zaman kişinin zikrini yine artırması lâzımdır. Bu Zühd kademesinde kalbindeki nur miktarı %10 daha arttığı için %81’e ulaşır. O kişi artık Allah’a karşı rağbetkar, ama dünyaya karşı zahittir.

Kur’ân-ı Kerim’de Yûsuf Suresinde negatif zühd ifade edilmiştir.

12/YÛSUF-20: Ve şerevhu bi semenin bahsin derâhime ma’dûdeh(ma’dûdetin), ve kânû fîhi minez zâhidîn(zâhidîne).

Ve onu (Yusuf’u), az bir fiyatla, birkaç dirheme sattılar. Çünkü; ona karşı zahidlerden idiler.

Negatif zühd; kişinin dünyaya tamahının olması, dünyaya karşı sevgi beslemesini ifade eder, kişi Allah’ın zikrine değer vermez.

Negatif zühd böyle olmasına karşılık pozitif zühd Allah’ın zikrine değer veren, dünya hayatını değersiz bulan bir hali ifade eder. 

–    Kişinin kalbindeki %81’lik aydınlanma ile, kişinin nefsinin afetlerinde de bir azalma söz konusu olur mu, oranı nedir?

–    Elbette, zaten kalbindeki fazılların artışı demek karanlıkların ve afetlerin azalması demektir. Afetlerin şiddeti azalır. Afetler sayısal olarak gene aynı kalır fakat şiddeti azalır. Oran olarak %81 nur ve %19 karanlık kalır. Kişi %81 zahiddir. Zahidliğin gerektirdiği zikir miktarı 12 saat ve daha fazlasını zikirle geçirmeyi ifade eder. Bu çok zikir demektir.

Allahû Tealâ Ahzâb Suresinde şöyle buyuruyor:

33/AHZÂB-41: Yâ eyyuhâllezîne âmenûzkûrullâhe zikren kesîrâ(kesîran).

Ey âmenû olanlar! Allah’ı çok zikirle (günün yarısından fazla) zikredin.

                 Çok zikir; günün yarısından daha fazlasını zikirle geçirmek demektir ki bu da kişiyi zahid kılar. 24 saatlik zaman dilimi içerisinde kişi 12 saatten daha fazlasını zikirle geçiriyorsa o kişi zahitlerdendir.

                 Belki birçok kişi bunu yanlış idrak edebilir. İnsanlar: “İşim gücüm yok ben hep Allah’ı mı zikredeceğim.” diyebilirler.

Hemen şunu ifade edelim: “Zikir kalbin ritmik atışına paralel içimizden Allah kelimesinin tekrarıdır.” Dolayısıyla bu işi yaptığımız zaman başka bir aktiviteye engel değildir. Kur’ân-ı Kerim’de Allahû Tealâ: “Yan üstü yatarken beni zikredin” diyor. Yan üstü yatıp uyurken hiç kimse hiçbir işi yapamaz. Ama Allahû Tealâ bir dünya işi yapamadığınız uyku esnasında Beni zikredin diyor.

                 Öyleyse şunu anlıyoruz. Dünya işinin hangi çeşidi olursa olsun, o iş zikirle yapılabilir.

                 –      Zikrin önünde hiçbir engel yoktur. Çünkü uykudayken hiçkimse dünya işi yapamaz. Ama Allahû Tealâ: “uykuda Beni zikredin.” buyuruyor.

                 –      Uykudayken zikir nasıl gerçekleşir?

                 –      Kişi yüzü kıbleye dönük sağ taraf üzerine yatarak başını yastığın üzerinde ileri geri hareket ettirirse kalbinin basıncı sebebiyle ritmik atışlarını duyar ve iç sesiyle o ritmik atışa paralel “Allah” kelimesini tekrar eder. Böylece zikirle uykuya geçtiği an birgün zikirle kalkarsa bunun manası bütün gece ibadet yapmış gibi zikirle geceyi geçirmiştir.

                 Peygamber Efendimiz (S.A.V) bunu söylüyor: “Benim gözlerim uyur ama kalbim uyumaz.”

                 Yine bir başka hadisinde: “Âlimin uykusu cahilin ibadetinden iyidir.” buyuruyor.

                 Hadiste, Âlimin uykusu ile cahilin ibadeti mukayese yapılıyor. O zaman âlimin de uykuda bir ibadet yapması gerekir. Uykudayken yapılabilen tek ibadet zikirdir. Öyleyse âlimin uykudayken zikri, cahilin ibadetinden kesinlikle evlâdır, iyidir. Bu standart içerisinde Allahû Tealâ dünya çalışmasının hangi çeşidi olursa olsun o işi yaparken zikirle yapmamızı istiyor. Ve Necm Suresinde şöyle buyuruyor:

53/NECM-39: Ve en leyse lil insâni illâ mâ seâ.

Ve insan için, çalışmasından başka bir şey yoktur.

                 Âyet-i kerime, zikirle yapılan çalışmayı ifade ediyor.

• Zikir ibadetlerin sultanı ve zikir en büyük ibadettir.

                 Zühd Makamından sonraki velâyet kademesi Muhsinler kademesidir, fizik vücudun Allah’a teslimini ifade eder. Burada günde 18 saat zikir gerekir. Kalbindeki nur miktarı %91’dir. %91’lik nur artık o kişinin nefsin afetlerinin hiçbirisine tâbî olmamasını sağlar. Nefsin manevî kalbinde yine afetler vardır ama bu afetlerin kalpteki tesir şiddeti %9’dur. Kalp %91 oranında aydınlanmıştır. Burada nefs, %9’luk karanlıklarla akla ulaşır ama %91’lik nurdan kaynaklanan talepler de akla ulaşır. Akıl %91’i tercih eder. Çünkü üst seviyede bir şuurlanmaya sahiptir. Böyle olunca o zaman her olayda fizik vücudun kumandanı olan akıl, nefsin değil ruhun talebine uyar. 

                 Bunun manası; fizik vücut da artık Allah’ın emirlerine %100 itaat ediyor yasak ettiği hiçbir fiili işlemiyor demektir. Bu, Muhsinler kademesini ifade eder. Muhsinler Kademesini Allahû Tealâ Âli İmrân Suresinde açıklıyor.

3/ÂLİ İMRÂN-134: Ellezîne yunfikûne fîs serrâi ved darrâi vel kâzımînel gayza vel âfîne anin nâs(nâsi), vallâhu yuhibbul muhsinîn(muhsinîne).

Onlar (muttekîler), bollukta ve darlıkta (Allah için) infâk ederler (verirler) ve onlar öfkelerini yutanlardır (tutanlardır) ve insanları affedenlerdir. Ve Allah, muhsinleri sever.

Yani muhsinler devamlı olarak Allah yolunda harcarlar. Ama infâk edebilmeleri için devamlı zikir yapmaları lâzımdır. Zikirsiz bir infâk söz konusu değildir. Âyetin devamına baktığımız zaman onların öfkelerini yuttuğunu görüyoruz. Öfkenin kaynaklandığı saha %9 ama sekînnet hali %91’dir. Dolayısıyla devamlı olarak o kişi öfkesini yutan birisidir, sekînet halini ister, diler.

İnsanlardan kaynaklanan negatif talepler onlara zulüm olarak yansıdığı zaman sadece %9’una tesir edebilir. Bu noktada nefsin manevî kalbinin %91’lik kısmı artık nurdur ona tesir etmesi mümkün değildir. Dolayısıyla bu açıdan insanların kendisine yapmış olduğu zulmü devamlı af ile karşılar. Bu dördüncü velâyet kademesidir.

Beşinci velâyet kademesi ise kişinin daimî zikre ulaştığı noktadır.

Yani artık nefsinde afetler yok, 19 tane fazilet var. Kişi sonsuz bir mutluluğu dünya saadetini yaşıyor.

Zülcenahayn olmak iki kanatlı olmak bu noktada gerçekleşir. Yûnus Emre Hazretlerinin: “Ayak idik baş olduk, kuru idik yaş olduk, kanatlandık kuş olduk, uçtuk elhamdülillâh.” demesinin sebebi budur.

 Daha sonra 6 kademede kişi ihlâsa ulaşır. Kişinin manevî kalbi 14 kademede müzeyyen olmuştur. Allah ona yerlerin hem de göklerin melekûtunu göstermiştir. Ve kısacası kâinatın bütününü fizik ve fizik ötesi olarak görebilen kişidir.

Son bir şey daha kalır, Tövbe-i nasuhla tövbe eden kişiye son kademe olan Salâh’ın kapısı açılır. Salâh zaten Allah’ın koruması altındadır. O kişi Salihlerden olur ve her Salih kul Allahû Tealâ’nın en üst kademede evliyasıdır.

Allahû Tealâ böylece 7 tane velâyet kademesini Kur’ân-ı Kerim’de zikretmiştir.

Allah razı olsun.

                                                                                                                                                                                                                                                        Dr. Abdulcabbar BORAN

Peygamber Efendimiz (S.A.V) bir hadis-i şerifinde: “Kıyâmet gününe kadar her devirde mutlaka hak üzere olan bir topluluk benim ümmetimin içersinde olacaktır.” buyurmuştur.

İşte hadîs-i şerifteki topluluk evliyalardan oluşuyor. Dolayısıyla evliyanın sadece geçmişte olması ve bugün artık sonlanmış olması tamamıyla Kur’ân-ı Kerim’e aykırı bir bid’attır. Geçmişte olduğu gibi bugün de evliyalar vardır. Evliyalar Allah dostlarıdır.

Allah’a dost olmayı isteyen herkes dost olabilir mi?

–    Evet, aslında çok basittir Allah’a dost olabilmek. Bir dileğe bağlıdır. Osmanlı’da Allah dostlarının bir başka ismi de “derviş”di. Dervişler Allah dostları olan kişilerdir. Yunus Emre Hazretleri bir Allah dostudur. Mevlâna Hazretleri bir Allah dostudur. Hacı Bektaşi Velî Hazretleri bir Allah dostudur. Sahâbenin hepsi birer Allah dostlarıdır. Ve daha nicelerini sayabiliriz.

Yunus Emre Hazretleri diyor ki: “Dervişlik bir dilektir.” Yani Allah’ın dostu olmak bir dilektir. “Bilene düğün dernektir.”

 Allah dostları daima huzur ve mutluluk içinde bir hayatı yaşayanlardır.

Herkes Allah’a dost olabilir mi?

 Evet. Kadın erkek yaratılan bütün insanlar 3 vücut ve bir serbest irade ile yaratılmışlardır. Ve Allah’ın kendilerine üfürdüğü ruh emanetinin hayattayken sahibi olan Allah’a ulaştırıp teslim eden herkes Allah’ın ermiş evliyasından olur, Allahû Tealâ Allah’a dost olmayı üzerimize farz kılmıştır. Çünkü Allah’a ulaşmayı dilemek ruhun talebidir. Ve Allahû Tealâ da dünya hayatını yaşarken bunu herkesten istiyor. “Allah’a ulaşmayı dileyin” şeklinde âyetlerde bunu üzerimize farz kılmıştır.

Dolayısıyla bir tek dilekle kişi Allah’a dost oluyorsa Allahû Tealâ bütün insanları kadın erkek herkesi kendisine dost olmaya çağırıyor. Serbest iradesi ile rızası ile dünya hayatında Allah’a ulaşmayı kalben dileyen kişi Allah’a dost olur.

Başlangıç noktasında herkes şeytanın dostudur. Ama şeytanın dostluğundan kurtulup Allah’ın dostu olabilmesi bu dileğe bağlıdır. Nitekim Allahû Tealâ Bakara Suresinde şöyle buyuruyor:

2/BAKARA-257: Allâhu velîyyullezîne âmenû, yuhricuhum minez zulumâti ilân nûr(nûri), vellezîne keferû evliyâuhumut tâgûtu yuhricûnehum minen nûri ilâz zulumât(zulumâti), ulâike ashâbun nâr(nâri), hum fîhâ hâlidûn(hâlidûne).

Allah, âmenû olanların (Allah’a ulaşmayı dileyenlerin) dostudur, onları (onların nefslerinin kalplerini) zulmetten nura çıkarır. Ve kâfirlerin dostları taguttur (onlar, şeytanı dost edinirler, şeytan kimseye dost olmaz), onları (onların nefslerinin kalplerini) nurdan zulmete çıkarırlar. İşte onlar, ateş ehlidir. Onlar, orada ebedî kalacak olanlardır.

Allah âmenû olanların dostudur.  Ruhun talebine uyan Allah’a ulaşmayı dileyen herkes âmenû olmuştur Allah onları zulmetten nura çıkartır. Ama kâfirlerin dostları da taguttur.

Başlangıç noktasında herkes dalâlette, herkes küfürdedir, kâfirlerin dostu da taguttur.

Tagutun dostluğundan kurtulup Allah’ın dostu olmak bir tek dilekle mümkündür. Allahû Tealâ 14, asır evvel sahâbenin taguta kul iken bir tek dilekle kendilerini kurtardıklarını Zumer Suresinde ifade buyurmaktadır:

39/ZUMER-17: Vellezînectenebût tâgûte en ya’budûhâ ve enâbû ilâllâhi lehumul buşrâ, fe beşşir ıbâd(ıbâdi).

Ve onlar ki; taguta (insan ve cin şeytanlara) kul olmaktan içtinap ettiler (kaçındılar, kendilerini kurtardılar). Çünkü Allah’a yöneldiler (Allah’a ulaşmayı dilediler). Onlara müjdeler vardır. Öyleyse kullarımı müjdele!  

Sahâbe Allah’a ulaşmayı diliyor. Yani insanlar şeytanın kulu iken bu dilekle kendilerini şeytana kul olmaktan kurtarıyorlar, Allah’a kul oluyorlar.

İnsanlar şeytanın dostu iken bir dilekle şeytana dost olmaktan kurtulup, Allah’a dost oluyorlar. Kısacası bu dilek kişiyi Allah’a dost kılıyor.

Hacı Osman Kepenek adında bir Allah dostu şunu söylüyor: -Bugün ‘mürşid yoktur, evliya yoktur’ diyenlere ithaf olunur.-

 “Deme ki, ‘şimdiki zamanda bir kâmil mürşid var mı acep? Bu sözü söyleyen henüz olmamış ehli edep.”

Bugün bir insan “evliyalık yoktur, geçmişte kalmıştır” diyorsa o henüz ehli edep olmamıştır.

Allah’a ulaşmayı dilemeyenler bu sözü söyleyenlerdir.  “Bu zamanda bir kâmil mürşid var mı acep? Bu sözü söyleyen henüz olmamış ehli edep.” Yani Allah’a ulaşmayı dilemeyen herkes gerçekten mürşid yok, velî yok. Allah’a ulaşmayı dileyen herkes için kesinlikle mürşid var, evliya var.

Allahû Tealâ Kur’ân-ı Kerim’de velîlerini yani evliyaları Yûnus Suresinde açıklıyor:

10/YÛNUS-62: E lâ inne evliyâallâhi lâ havfun aleyhim ve lâ hum yahzenûn(yahzenûne).

Muhakkak ki Allah’ın evliyasına (dostlarına), korku yoktur. Onlar, mahzun olmazlar, öyle değil mi?

                  Çünkü Allah’ın velisi Allah’a ulaşmayı dilemiştir, Hidayeti dilemiştir. Gerçekten Allahû Tealâ Bakara Suresinde evrensel mesajı şöyle veriyor:

2/BAKARA-38: Kulnâhbitû minhâ cemîa(cemîan), fe immâ ye’tiyennekum minnî huden fe men tebia hudâye fe lâ havfun aleyhim ve lâ hum yahzenûn(yahzenûne).

Biz dedik ki: “Hepiniz oradan (aşağıya) inin. Benden size mutlaka hidayet gelecektir. O zaman kim hidayetime tâbî olursa, artık onlara korku yoktur ve onlar mahzun olmazlar.”

                 Korkunun ve mahzuniyetin kendileri için olmadığı kişiler Allah’ın velîleri, yani Allah’a ulaşmayı dileyenlerdir.

10/YÛNUS-63: Ellezîne âmenû ve kânû yettekûn(yettekûne).

Onlar, âmenûdurlar (ölmeden evvel Allah’a ulaşmayı dileyenlerdir) ve takva sahibi olmuşlardır. 

Onlar ruhun ölmeden evvel Allah’a ulaşacağına kesin şekilde inananlardır ve inanmakla kalmayıp takva sahibi olmuşlardır. Yani Allah’a ulaşmayı dilemişlerdir.

10/YÛNUS-64: Lehumul buşrâ fîl hayâtid dunyâ ve fîl âhirah (âhirati), lâ tebdîle li kelimâtillâh(kelimâtillâhi), zâlike huvel fevzul azîm(azîmu).

Onlara, dünya hayatında ve ahirette müjdeler (mutluluklar) vardır. Allah’ın sözü değişmez. İşte O, fevz-ül azîmdir.

Hem ahiret saadetine hem dünya saadetine ulaşmak Allah dostlarının işidir. Nitekim Nebîler Sultanı Peygamber Efendimiz (S.A.V): “Ümmetimin velîleri kendi amelleri ile değil, Allah’ın rahmeti ile cennete girerler, nefs tezkiyesi ile cennete girerler, Müslümanlara olan merhametiyle cennete girerler.” buyuruyor.

Buradan, kurtuluşa ulaşan insanların Allah’ın velîleri olduklarını görüyoruz. Öyleyse kişi, ya Allah’ın velîsidir, Allah’ın dostudur. Eğer Allah’ın dostu değilse doğal olarak şeytanın dostudur. Allah’ın dostu olmayan herkes şeytanın dostudur. Kur’ân-ı Kerim net olarak bunu zikrediyor.

O zaman kişi bir tek dilekle Allah’ın velîsi olabilir. Velî Ruhu Allah’a ermiş kişidir. Ruhun Allah’a vasıl olmasını Allah gerçekleştirir. Bizi ermiş evliya kılan Allah’dır.

Burada kişinin üzerine düşen sadece bir dilektir.

Nitekim kişi şöyle talepte bulunabilir: “Ya Rabbim! Sahâbe, Yunus Emre Hz., Hacı Bektaşi Velî Hz. Sana nasıl dost oldularsa ben de Sana dost olmak istiyorum, ben de ruhumu Sana ulaştırmak istiyorum Ya Rabbim, benim de dileğimi kabul et. Bu dileğimi kalbime nakşet.”

–    Bir tek dilekle başlayan bu evliyalığın kademeleri de var mıdır?

–    Evet, elbette vardır. Kişi ermiş evliya olduktan sonra mutlaka 7 tane velâyet kademesini geçmeli ki kâmil insan olsun. Allahû Tealâ insanı, kâmil insan olsun diye yaratmıştır ama kâmil insan olmak 7 velâyet kademesini geçmeyi, yaşamayı ihata eder. İnsanla Allah arasındaki olgunlaşma basamaklarına baktığımız zaman 28 basamaklık bir İslâm merdiveni olduğunu görüyoruz. Bu 28 basamaklık olgunlaşma basamaklarında ilk 21 basamağın sonunda kişi ermiş evliya olur. Ermiş evliya olduktan sonra Fenâ, Beka, Zühd, Muhsinler, Ulûl’elbab, İhlâs ve Salâh kademeleri olmak üzere 7 tane velâyet kademesi daha vardır.

(Devamı bir sonraki yazıda)

                                                                                                                                                                                                                       Dr. Abdulcabbar BORAN