Sigara içerek yıllar içinde oluşabilecek birçok hastalığın elektronik sigara kullanımıyla çok daha kısa sürede ve daha şiddetli yaşandığını gözlemliyoruz. Bu hastalıkların başında bronş aşırı duyarlılığı, akut bronşit, bronşiolit, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), zatürre, hatta yoğun bakım tedavisine ihtiyaç duyulan durumlar gelişebiliyor. Elektronik sigaranın daha az zararlı olduğuna dair yapılan bir çalışma yok fakat daha zararlı olduğuna dair gözlemler artıyor.

‘Kalpte ritim bozukluğu ve çarpıntı’

Prof. Dr. Levent Tabak, göğüs hastalıkları uzmanı, Gençler artık çok erken yaşlarda e-sigara deniyor. Elektronik sigaranın pasif maruziyeti bile sigaradan daha zararlı. E-sigara kullananların kalpte ritim bozukluğu ve çarpıntıyla acile ya da polikliniklere başvurduklarını görüyoruz. Ayrıca altta yatan kalp ve akciğer hastalıklarını tetikleyebiliyor. Solunum yolu enfeksiyonlarını da daha sık görüyoruz. 

Damar hücrelerine zarar veriyor’

Elektronik sigara kullanıcılarının felç riski yüzde 70, kalp krizi riski yüzde 60 ve koroner arter hastalığı riski yüzde 40 daha yüksek. Bu istatistikler elektronik sigaranın kalp ve damar hastalıklarına neden olma potansiyeline sahip olduğunu gösteriyor. İçeriğindeki propilen glikol ve gliserol ısındığında kanserojen maddeler ortaya çıkıyor. Bu iki madde aynı zamanda inflamatuar etkiye sahip. Ayrıca elektronik sigara aroma ve tatlandırıcıları kimyasal etkileşimlere girerek farklı kimyasallara dönüşebiliyor. Bu kimyasallar inflamasyonla damar hücrelerine zarar vererek ciddi sağlık sorunlarına yol açıyor. Elektronik sigara buharının neden olduğu ağır akciğer hasarı artık ‘evali hastalığı/sendromu’ olarak biliniyor. Maalesef ülkemizde de bu vakalar görülmeye başladı” dedi.

Son dakika haberine göre, AK Parti’nin kamuda sağlık alanında düzenlemeler içeren kanun teklifi, Meclis Sağlık Komisyonu’nda kabul edildi. Buna göre sağlık alanında çalışan sözleşmeli personel sayısı 27 binden 36 bine çıkarılacak.

SAĞLIK BAKANLIĞI 35 BİN YENİ PERSONEL ALACAK!

İzmir Şehir Hastanesi ve Bağlantı Yolları Açılış Töreni’nde konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Sağlık Bakanlığı bünyesine 35 bin yeni personel alımı yapılacağını müjdeledi. Konuya dair yaptığı açıklamada, “Önümüzdeki ay kamuya 15 bini hemşire olmak üzere 35 bin sağlık personeli daha alıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Hastalar randevu aldıkları saatte evlerinden alınarak hastanelere götürülüyor ve işlemleri tamamlandıktan sonra tekrar ev adreslerine güvenli bir şekilde bırakılıyor. Bu sayede hastaların hastane ziyaretleri daha kolay ve stressiz bir hale geliyor.
Sosyal belediyecilik anlayışı ile hareket eden Arnavutköy Belediyesi, bu hizmetle birlikte, yaşlı, engelli ve hasta bireylerin sağlık hizmetlerine erişimindeki zorluklar en aza indirilerek toplumun her kesiminin sağlık hizmetlerinden eşit şekilde faydalanması hedefleniyor. 

Ayakkabı vurmasında yaraya pansuman yapılmalı

Yanlış ayakkabı seçiminde en sık görülen problemlerden birinin ayakkabı vurması olduğunu ve ayakkabı vurması nedeniyle oluşan yaralara müdahale edilmemesinin ciddi ayak sağlığı problemlerine sebep olabildiğini söyleyen Deri Hastalıkları Uzmanı Dr. Mehmet Coşkun Acay, “Ayakkabının vurduğu yerde oluşan yara ılık su ile yıkanmalı, yaranın olduğu bölge kurulandıktan sonra yarayı temizleme ve mikropları öldürme gücüne sahip cilt losyonları ile bölgeye pansuman yapılmalı. Kişi eğer dışarıdaysa ve tekrar ayakkabı giyilmesi gerekiyorsa kapalı pansuman yöntemi ile yaranın enfeksiyon kapmaması için kapatılması gerekiyor. Eğer kişide diyabet ve dolaşım sorunu yoksa, darbe oluşturmayan ve bakımı düzenli yapılan ayakkabılar tercih edildiğinde, yaralar 7 ila 10 gün içerisinde iyileşebilir. Bu süre içerisinde iyileşmezse ciddi sağlık problemlerinin habercisi olabilir. Bu durumlarda dermatoloji, plastik cerrahi ve ortopedi hekimleri ile görüşülmeli” diye konuştu.

Ayak yapısına uygun olmayan ayakkabılar tercih edilmemeli

Ayakta meydana gelen yaralar sonrasına ayak dokusundaki zararı artıracak ayakkabılardan uzak durulması gerektiğini vurgulayan Dr. Mehmet Coşkun Acay, “Yaranın daha da zarar görmemesi ve ciddi bir boyut kazanmaması için dar ve sert ayakkabılardan uzak durulmalı. Özellikle ayağa baskı yapan ve ayak yapısına uymayan ayakkabılar tercih edilmemeli” şeklinde konuştu. Uzman Dr. Acay sözlerini “Ayak sağlığı için uygun olmayan çalışma ortamları, hijyenik olmayan koşullar ve uygun olmayan ayakkabı tercihleri enfeksiyon riskini artırabilir. Bu nedenle, enfeksiyon riskini en aza indirmek için bu etkenlere dikkat etmek önemli” şeklinde konuştu.

Disiplinlerarası Beyin Araştırmaları Derneği tarafından bu yıl 4. kez düzenlenecek olan Ulusal Nörobilim ve Tıp Kongresi için geri sayım başladı. Nişantaşı Üniversitesi’nin ev sahipliğinde, 3 ve 4 Haziran tarihlerinde gerçekleştirilecek kongrenin bu yılki ana teması “Tamamlanamayan Puzzle Beyin” olarak belirlendi.

İNSAN BEYNİNİN GİZEMLİ YAPISI KONUŞULACAK

Bugüne dek görülmemiş zengin ve kapsamlı içeriklerin yer alacağı, iki gün sürecek olan kongrede, alanında uzman akademisyenler ve konuşmacılar ile genç araştırmacıların eğitimi amacıyla düzenlenecek pek çok kurs, panel ve konferanslar gerçekleştirilecek. 4. Ulusal Nörobilim ve Tıp Kongresi, sinirbilimin içeriğini kapsayan birçok bilim dalına yer vererek genç yeteneklerin bilime ve beyne olan ilgilerini artırmayı, onlara bilgilerini ifade edebilecekleri bir alan yaratmayı ve bilim insanlarının sinirbilim alanında yaptıkları çalışmaların geliştirilmesini amaçlıyor. 

4. Ulusal Nörobilim ve Tıp Kongresinin içeriğinde; Zihin Felsefesi ve Sinirbilim Sempozyumu, 37 konferans, 31 panel ve 5 kurs yer alıyor. 

Yedi salonda eş zamanlı olarak alanında uzman 217 akademisyen konuşmacının katılımcılarla buluşacağı kongrede, eğitim cehalet ilişkisi, çağımızın hastalığı odaklanma ve dikkat eksikliği, hafıza ve yaratıcılık gibi birçok konu ele alınacak. 

2. BEYİN FESTİVALİ’NDE “CAHİL BEYİN” TEMASI

4. Ulusal Nörobilim ve Tıp Kongresinde aynı zamanda Türkiye’nin 2. Beyin Festivali de gerçekleştirilecek. Gün boyu ardışık oturumlarla devam edecek etkinlikte “Cahil Beyin” temasıyla siyasette, eğitimde, sağlıkta, teknolojide ve daha pek çok alanda bir olgu olarak beyin konuşulacak.

Etkinliğe katılmak isteyenler kayıtları 1 Haziran tarihine kadar “4.norobilimkongresi.org/” web sitesinden gerçekleştirebilir. 

Ebeveynler çocuklara yeterlilik hissini verebilmeli

Yetersizlik duygusunun bir noktaya kadar sağlıklı olduğunu söyleyen Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Candaş Demir, “Ancak rahatsızlık veriyorsa bir özgüven ve bağımlılık sorunudur. Yetersizlik duygusunun kökeni çocukluğa kadar gider. Bir çocuk neyin yeterli, neyin yetersiz olduğuna dair bilgiye sahip değildir. Bu bilgi sosyal öğrenme ile elde edilir. Çocuk ebeveyninden nasıl yeterli hissedileceğini öğrenir. Ancak bunun için ebeveynin de kendisini yeterli hissetmesi gerekir.” şeklinde konuştu.

Çocuk, yaşının üzerinde bir sorumluluk aldıysa yetişkinlikte yetersiz hissedebilir 

Yetersizlik hissedildiğinde çocukluk dönemine bakılması gerektiğini belirten Candaş Demir, “Terapilerde çoğu zaman danışanın getirdiği yetersizlik hissinin gerçek bir yetersizlik olmadığını, öğrenilen ve hatalı düşünceler ile gelen bir duygu olduğunu görüyoruz.” dedi.

Yetersiz hisseden kişinin çocukluğunda kendisinin yapabileceğinden fazla bir talep ile karşı karşıya kalmış olduğunu sözlerine ekleyen Candaş Demir, “Kendine yetemeyen ebeveyn, öğretmen, aile üyeleri sıklıkla çocuktan büyük beklentiler içindedir. Çocuğun yaptığı şeyler onlara bir türlü yetmez. Klasik bir örnek olarak sınavdan 90 alır, neden 100 almadın derler. Çocuğa, gelişim sürecinde kendi yaşının üzerinde bir sorumluluk verildiyse, yetişkin olduğunda yetersiz hissetme ihtimali yüksektir. 6-7 yaşlarındaki bir çocuğa kardeşinin bakım sorumluluğunun verilmesi buna örnek olabilir. O yaşta bir çocuk kardeşine bakamaz ve doğal olarak yetersiz hisseder. Yetişkin olduğumuzda işte bu yetersizliği beynimiz bize hatırlatır.” açıklamasında bulundu.

Yetersiz hisseden kişiler aldığı kararların ilişkisini bozacağını düşünür

Yetersiz hisseden kişilerin özerklikle ilgili sorunları olduğuna değinen Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Candaş Demir, “Bu kişilerin kendi başına bir şeyler yapabilme becerileri zarar görmüştür. Kendi geleceğini kendisinin belirleyemeyeceğini düşünür. Kendini bağımlı algılayabilir. Başarı potansiyelini düşük görür, güvensiz hisseder. Özerk olarak aldığı kararların ilişkisini bozacağını düşünür. Onay arayışı vardır.” diyerek yetersiz hisseden kişilerin özelliklerini sıraladı.

Çocuktan beklentiler makul seviyede tutulmalı

Yetersizlik duygusuyla başa çıkmak için önerilerini sıralayan Candaş Demir, öncelikle ailelere uyarıda bulundu:

“Bireyin erişkin dönemde yetersizlik duygusunun gelişmemesi için çocukluk çağında ailelerin beklentilerini makul ölçülerde tutması gerekir.”

Hissedilen duygunun ‘yetersizlik’ olduğunu kabul etmenin bu duygu ile başa çıkma noktasında önemli olduğuna vurgu yapan Candaş Demir, “Bu yetersizliğin ‘gerçek’ bir yetersizlik olup olmadığını değerlendirmek, sınırları belirlemek ve zaten kişinin yapamayacağı bir konuda kendisine koyduğu standartlarını gözden geçirmek gerekir.” dedi.

Kişi kendini yetersiz gördükçe yalnızlaşma eğilimi gösterir

Yapılan araştırmalarda yetersizlik duyguları yoğun olan kişilerin diğer insanları tehdit olarak algıladığının görüldüğünü ifade eden Candaş Demir, sözlerini şöyle tamamladı:

“Başkaları ile kıyas yapmamak, kendimize odaklanmak önemlidir. Yalnız kalmamak, sosyalleşmek gereklidir. Yine çalışmalara göre, yalnızlık ve yetersizlik arasında yüksek düzeyde pozitif korelasyon mevcuttur. Yani kişi kendini yetersiz gördükçe yalnızlaşma, kendini saklama eğilimi göstermektedir. Başkalarıyla birlikte olmak bu duygu ile daha kolay başa çıkabilmemizi sağlar. Tüm bunlara rağmen yaşanılan yetersizlik ile başa çıkılamıyorsa bireysel psikoterapi için bir uzmana başvurabilirsiniz.” 

BAYRAMDA GÜNLÜK BESİN TÜKETİMİ PROTEİN AĞIRLIKLI OLMALI

Yumurta ve peynir ile kahvaltı, öğle yemeklerinden biri sebze, diğeri mutlaka et, tavuk, balık ve baklagiller gibi protein kaynağı besinlerden oluşması gerektiğine dikkat çeken Eren, “Ara öğün olarak mutlaka meyve tüketilmeli. Günlük 2-3 porsiyon meyve tüketimi ile vücudumuzun glikoz ihtiyacını sağlayarak, tatlı krizlerini ve isteğini azaltmış oluruz. Meyveleri kavrulmamış kuruyemişler: fındık, badem, ceviz gibi besinlerle veya süt grubuyla birlikte tüketerek kan şekerimizi de dengelemiş olur ve tokluk süremizi de uzatabiliriz. Meyveleri tek başına değil kuruyemişeler ve süt grubu besinlerle tüketmeniz daha uygun olur” açıklamasında bulundu.

Bahar aylarında sıcaklıkların artması ve nemli hava göz enfeksiyonlarına zemin hazırlayabilir. Göz enfeksiyonları, virüsler, bakteriler veya mantarlar nedeniyle ortaya çıkar. Sıcak ve nemli havanın etkisiyle, gözlerde bakteri ve mantarların üremesi için uygun bir ortam oluşabilir. Ayrıca bahar aylarında havada uçuşan polenler de alerjik reaksiyonlara neden olabilmekte bu durum yine göz enfeksiyonu riskini artırabilmektedir. Çoğunlukla bulaşıcı olan göz enfeksiyonunun özellikle mevsimsel olarak artış gösterdiği dönemlerde hijyen kurallarına çok sıkı bir şekilde uymak gerekmektedir. En yaygın karşılaşılan göz enfeksiyonları konjonktivit (pembe göz), keratit ve üveittir.

BU BELİRTİLERE DİKKAT

Göz enfeksiyonları kısa süre içerisinde belirti verir. Sık gözlenen belirtiler;

• Gözlerde kanlanma,
• Gözlerde sulanma ve çapaklanma,
• Gözlerde kızarıklık,
• Gözlerde kaşıntı, yanma ve batma
• Kirpiklerde iltihap,
• Gözde ağrılar ve şişlikler olarak sıralanabilmektedir.

Belirtilerden bir veya birkaçına rastlandığı takdirde vakit kaybetmeden alanında uzman bir göz sağlığı ve hastalıkları hekimine müracaat edilmelidir. Göz enfeksiyonları çok hızlı ilerleyebilir ve ileri evrelerde görme sağlığını tehdit eden çok ciddi tablolara sebebiyet verebilir.

“REÇETESİZ İLAÇ KULLANIMINDAN KAÇININ”

Göz enfeksiyonundan korunmak için alınabilecek bazı önlemler bulunmaktadır:

• Ellerinizi sık sık yıkayın. Göz enfeksiyonları, bakteri ve virüslerin kolayca yayılabildiği bir ortamda gelişir. Bu nedenle, özellikle dışarıdayken ellerinizi sabunlu suyla yıkayarak bakteri ve virüslerin gözle temas etmemesi için önlem alabilirsiniz.
• Gözlerinize dokunmaktan kaçının. Gözler, vücudumuzdaki en hassas organlardan biridir. Gözlerinize dokunarak, gözlerinizi kaşıyarak veya ovuşturarak enfeksiyonların kolayca yayılmasına neden olabilirsiniz.
• Kontakt lens kullanıyorsanız, kullanım esnasında önerilen hijyen kurallarına uymalısınız. Lenslerinizi her kullanım öncesinde temizleyin ve gözlerinizi tahriş etmeden doğru şekilde takın.
• Alerjik reaksiyonlara neden olan polenlerden kaçınmaya gayret gösterin ve alerji tedavisi için doktorunuzun önerdiği ilaçlar varsa düzenli kullanın.
• Gözlerinizi kirli su, toz ve kimyasallardan koruyun.

Göz enfeksiyonuna yakalandığınızdan şüphelenmeniz halinde vakit kaybetmeden uzman bir göz sağlığı ve hastalıkları hekimine muayene olun. Göz enfeksiyonları tedavisi, enfeksiyonun türüne ve şiddetine bağlı olarak değişebilmektedir. Bazı göz enfeksiyonları antibiyotiklerle tedavi edilebilirken, diğerleri antiviral veya mantar ilaçlarını gerektirebilir. Bu nedenle göz sağlığınıza zarar vermemek adına reçetesiz ilaç kullanımından kesinlikle kaçının.

İlk gün kahvaltısına dikkat!

Ramazan Bayramında özellikle kahvaltılara dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayan Beslenme ve Diyet Uzmanı Özden Örkçü, “Öncelikle insülin salınımını az uyaracak ve tokluğu pekiştirecek gıdalar tercih etmekte fayda var. İlk kahvaltılarda kesinlikle kızartma, hamur işi ya da tatlı yer almamalı. Klasik beslenme diye tanımladığımız peynir, zeytin, yumurta, bal ve bol miktarda yeşil sebzeler tüketilebilir. Aynı şekilde gün içerisinde klasik Türk mutfağı olarak isimlendirebileceğimiz az yağlı ve az salçalı olacak şekilde zeytinyağlı yemekler, çorbalar ve sebze yemekleri tercih edilmeli. Tatlı olarak baklava ve börek tarzı gıdalar yerine sütlü tatlılar ve meyveli dondurmalar konulabilir. Bu gıdaların gaz ve şişkinlik oluşumunu azaltacağını söyleyebiliriz. Öğle yemeğinde tercihler protein ağırlıklı, akşam ise sindirimi kolay olan düşük kalorili sebze ağırlıklı bir menüden yana kullanılmalı” dedi.

Öğünler sonrası 45 dakikalık yürüyüşler yapılmalı

Yavaşlayan metabolizma hızını artırmak için öğünlerden en az 1-2 saat sonra 45 dakikalık tempolu yürüyüşlere başlanmasını öneren Örkçü, “Yürüyüşün gerçekleşmesi güç olan durumlarda egzersiz programlarından biri takip edilerek düzenli olarak uygulanabilir. Böylece hem kilo kontrolü sağlanmış hem de yaşanabilecek hazımsızlık problemlerinin önüne geçilmiş olacaktır” ifadelerini kullandı.

Oruç tutanlarda beslenme alışkanlıkları değişecek

Ramazan sonrası oruç tutan kişilerde beslenme alışkanlıklarının değişeceğine dikkat çeken Örkçü, “Ramazan ayı boyunca uzun süren açlık ve susuzluk hissinden sonra vücudun tekrar normal beslenme düzenine geçmesi kolay olmayabilir. Yavaşlayan metabolizma, uzun süren açlık ve 2 öğünle beslenmeye alışmış bir mide bağırsak sisteminde mide bulantısı, iştahsızlık, gaz sancısı, az tüketilen lifli besinlerden dolayı kabızlık görülebilir. Ayrıca metabolik rahatsızlığı olan kişilerde alınan yüksek kalorili besinler, ani şeker yükselmeleri, tansiyon problemleri ve kalp-damar rahatsızlıklarına neden olabiliyor. Vücuda alınan yüksek kalorili ürünlerin de ağırlık artışına neden olabileceği unutulmamalı.” diye konuştu.

Dengeli besin tüketimi tercih edilmeli

Beslenme ve diyet uzmanı Özden Örkçü; tüm besin gruplarından bir arada yemenin, yavaş ve iyi çiğnemenin, az ve sık yemenin, posa alımı için sebze ve meyveleri mutlaka tüketmenin, yağı yeterli miktarda ve doymamış yağlardan tercih etmenin yeterli ve dengeli beslenmede ana kural olduğunu söyledi. Örkçü, aynı zamanda günlük en az 1.5-2 litre su içmeye, tahıllardan, kuru baklagillerden ve hayvansal besinlerden proteini yetecek miktarda almaya dikkat edilmesi gerektiğini ifade etti.

Beslenme programında neler olmalı?

Bayramda sabah, öğle ve akşam öğünlerinin yanı sıra ara öğünler ile sağlıklı bir öğün planlaması yapılması gerektiğini vurgulayan Beslenme ve Diyet Uzmanı Özden Örkçü’nün örnek öğün planlaması önerileri ise şöyle;

Sabah (07:00 – 08:00)

1 dilim peynir

3-4 adet zeytin veya 2-3 adet ceviz

1 tatlı kaşığı pekmez veya bal

1-2 dilim tam buğday ekmeği

Söğüş domates-salatalık

Engel olabilecek herhangi bir hastalık yoksa haftada en az 3 kez yumurta

Ara: (10:00 – 10:30)

1 porsiyon meyve veya 1 avuç kadar kuru meyve

Öğle: (12:30 – 13:00)

90 gr ızgara et/balık/tavuk

5-6 kaşık bulgur pilavı veya kepekli makarna

Bol salata

Ara: (16:00 – 16:30)

1 porsiyon meyve + 1su bardağı süt (laktozsuz olabilir) veya 1 kase sütlü tatlı

Akşam: (19-20:00)

1 kase çorba

1 porsiyon sebze yemeği

Salata

Yarım kâse yağsız yoğurt

1-2 dilim tam buğday ekmeği

Ara: 1-2 fincan ıhlamur ya da ada çayı, melisa çayı (Böbrek yetmezliği gibi kronik bir hastalık yoksa)

Son ara öğün: Yarım kâse yoğurt veya 1 su bardağı tarçınlı süt

Murat Yaycı, grip hastalığının ağır seyrettiği grupları şöyle sıraladı;

• Yeni doğanlar ve 5 yaşından küçük çocuklar (özellikle 2 yaşın altındaki bebekler)
• 65 yaş üzeri kişiler
• Gebe kadınlar
• Astım, kalp problemi veya akciğer hastalığı gibi kronik hastalığı olanlar
• Aşırı obez kişiler
• Bağışıklık sistemi zayıf kişiler
• Bakım evinde kalan kişiler

Koruma, tedavi kadar büyük önem taşıyor

Grip hastalığında erken tedavinin şart olduğunu vurgulayan Murat Yaycı, “Özellikle risk grubundaki kişilerde de gerektiğinde koruyucu olarak antiviral tedavi kullanılmalı. Belirtilen risk gruplarından birisi ev veya iş ortamında grip hastası ile yakın temasa girmişse bu kişiler en az 10 gün boyunca koruma amaçlı antiviral tedavi almalıdır. Çünkü grip nedeniyle hastaneye yatırılan 65 yaş üzeri kişilerde ölüm riski 6.3 kat daha fazla. Grip olan gebe kadınların taşıdıkları bebeklerin ölüm riski 3,6 kat, grip olan obez kişilerde ise ölüm riski 2 kat artıyor. Hemen hemen bu risk gruplarının hepsinde grip oldukça ağır seyrediyor. Bu gruplarda tedavi kadar koruma da büyük önem arz ediyor” diye konuştu.